BURADABUL SORGULAMA SİTESİ ONLİNE SORGULAMA SERVİSLERİ   

ONLİNE SORGULAMA SERVİSLERİ KİMLİK SORGULA SSK BAĞ KUR EMEKLİ SANDIĞI VERGİ BORCU TRAFİK CEZASI BORÇ SORGULAMA İŞ İLANLARI ARAMA TİCARET SİCİL TELEFON REHBERİ POSTA KARGO ECZANE HASTANE RANDEVU ULAŞIM SORGULAMA UÇAK HAREKET MAHKEME DOSYA SORGULA E-KARNE - E-OKUL - YGS - LYS - DGS -,AÖF, MTSAS, DPY, KPSS SINAV SONUÇLARI E-DEVLET ASKERLİK SORGULA AKRABA BUL

Ana Sayfa * İcra Hukuku * İcra İhaleleri * İcra Dilekçeleri * Adli Dilekçeler * İcra Haberleri  * İcra Memurları Bilgi Havuzu * Avukat Haberleri * Sorgula bul * Güncel Haberler


İcra İhaleleri
İcra Konuları
 
İcra Dilekçeleri

Adli Dilekçeler
İcra Haberleri

  Buradasınız        İcra / İcra Hukuku / İhtiyati haciz kararının icrası
  
       Yazının Bulunduğu Kategori :  İcra Hukuku

 İhtiyati haciz kararının icrası

 YAPTIĞINIZ ALINTILARA www.icrada.net ADINI BELİRTMENİZ RİCA OLUNUR

 

(İİK. mad. 261) 

    «İhtiyati haciz kararının uygulanması» -yani; ihtiyati haciz kararının ne zaman, nasıl ve nerede uygulanacağı- İİK. mad. 261'de düzenlenmiştir.
    I- Yetkili icra dairesi: İhtiyati haciz kararı, bu kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki icra dairesi tarafından yerine getirilir (infaz edilir)1 2 (İİK. mad. 261/I, C:1, İİK. mad. 50; HUMK. mad. 12). Yani, bu mahkemenin yargı çevresindeki icra müdürü verilen ihtiyati haciz kararını uygular.
    Kural olarak icra dairesinin yetkisi kamu düzenine ilişkin olmadığı -yani bu konuda 'kesin yetki' söz konusu olmadığı, icra dairesince doğrudan doğruya 'yetkisizlik kararı' verilemeyeceği- halde, İİK. mad. 261/I, c:1'de öngörülen yetki «kesin yetki»dir.3 Bu yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olduğundan, icra dairesince doğrudan doğruya gözetilir ve takibin sonuçlanmasına kadar İİK. mad. 16/I'deki yedi günlük şikayet süresine bağlı kalınmadan, süresiz olarak «ihtiyati haciz kararının infazının istendiği icra dairesinin yetkisiz olduğu» -infazı için başvurulan icra dairesinin bağlı olduğu- icra mahkemesine «şikayet» yoluyla ileri sürülebilir.4
    İcra müdürü bu kararı kendisi uygulanabileceği gibi, muavinlerinden veya katiplerinden birine de uygulatabilir (İİK. mad. 261/II, 80/II).
    Asıl takibe geçildikten sonra, ihtiyati hacizkararının kaldırılmış olması, icra dairesinin oluşan yetkisini kaldırmaz.5
    İhtiyaten haczedilecek mallar başka yerde yani başka icra dairesinin bölgesinde ise, ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki icra dairesi, bu malların bulunduğu yer icra dairesini istinabe eder. Bu gibi durumlarda yani, ihtiyati haciz kararlarının talimatla uygulanmasında, “ihtiyati haciz kararının içeriğini belirten açık bilgilerin talimata yazılması”6 gerekir. Özellikle borçlunun hangi mallarının İhtiyaten haczine karar verildiği, talimatta belirtilmelidir ki, ihtiyati haciz kararını aynen uygulamakla yükümlü olan icra dairesi, bu kararın kapsamı dışına çıkıp, kararda belirtilmeyen malların İhtiyaten haczi yoluna gitmesin... Uygulamada bu husus; «borçlunun adresindeki taşınır mallarının» ya da «borçlunun adresindeki taşınır malları ile tapuda adına kayıtlı taşınmaz mallarının» ' İhtiyaten haczine karar verilmiş olduğu' şeklinde genel biçimde belirtilmektedir..
    Yetkili icra dairesi, ihtiyati haciz kararını uygulamakla yükümlüdür. Bu kararın, yasaya uygun bulunup bulunmadığını araştıramaz. Başka bir deyişle, ihtiyati haczi uygulayacak olan icra dairesi, ihtiyati haciz kararının verilmesi için gerekli olan koşulların yerine getirilmiş olup olmadığını araştıramaz, yani ihtiyati haciz kararının esas yönünden yasaya uygun olup olmadığını araştıramaz.7
    II- İhtiyati haciz kararının uygulanmasını (infazını) isteme süresi:
    Alacaklı, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren on gün içinde8  yetkili icra dairesinden bu kararın uygulanmasını isteyebilir.9 Eğer bu on günlük süreyi geçirirse «ihtiyati haciz kararı kendiliğinden» kalkar (İİK. mad. 261/II).
    Buradaki «on günlük süre»; karar tarihinden itibaren işlemeye başladığından10, mahkemelerin hangi tarihte ihtiyati haciz kararını vermişlerse, o tarihi, «karar tarihi» olarak, karara yazmaları gerekir. Halbuki uygulamada, mahkemeler kimi kez, ihtiyati haciz talebini üç-dört gün inceledikten sonra; «talep tarihi»ni -sanki ayni gün karar vermişler gibi- «karar tarihi» olarak, karara yazmaktadırlar. Bu uygulama, İİK. mad. 261 hükmünde ihtiyati haciz kararı istemiş olan alacaklıya, bu kararın uygulanmasını isteme konusunda öngörülen on günlük süreyi kısaltır nitelikte olduğu için, yasaya aykırıdır.
    İcra memuru, yasanın öngördüğü bu on günlük süreyi kendiliğinden gözetmek zorundadır. Aksi takdirde, bu süre geçtikten sonra yapılan talebi kabul ederek uyguladığı ihtiyati haciz işlemi hakkında, gerek borçlunun ve gerekse diğer alacaklıların icra mahkemesine şikayette bulunma hakları vardır. Bu şikayet de bir süreye bağlı değildir. Çünkü, İİK. mad. 261/II hükmü kamu düzeni ile ilgili buyurucu (amir) bir hükümdür.11 12
    Şu hususu hemen belirtelim ki, yasada «on günlük süre» 'alacaklının ihtiyati haciz kararının uygulanmasını istemesi' için öngörülmüştür. Alacaklı, bu on günlük süre içinde, ihtiyati haciz kararının uygulanmasını istemiş olmasına rağmen, icra dairesi bunu geç uygulamışsa, ihtiyati haciz kararı ortadan kalkmaz.13 14 Ancak, ihtiyati haciz kararı sunularak, bu kararı icra etmesi istenen icra dairesinin üç gün içinde, borçlunun mallarının İhtiyaten haczine başlaması gerekir (İİK. mad. 79/I).15
    Yüksek mahkeme16 fiili haciz yapılmamış dahi olsa, «ihtiyati hacizin tapu kaydı üzerine uygulanmasının yeterli ve geçerli olduğunu» belirtmiştir...
    III- Borçlunun mallarının İhtiyaten haczi sırasında uygulanacak hükümler: İhtiyati haciz kararı, kesin hacze ilişkin hükümlere göre uygulanır. Kanunda bu konuda, İİK. mad. 79-99 hükümlerine yollama yapılmıştır.17
    İİK. 261/II'de yollama yapılan bu hükümler uyarınca; icra dairesi ihtiyati haciz kararını uygularken, «borçlunun/üçüncü kişinin elinde bulunan malları İhtiyaten haczedilip muhafaza altına alınabilir» (İİK. mad. 88/II), «üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklar İİK. mad. 89'a göre, bu kişilere haciz ihbarnamesi gönderilerek İhtiyaten haczedilebilir» (İİK. mad. 89), «borçluya ait sanılarak İhtiyaten haczedilen üçüncü kişiye ait mallar hakkında ileri sürülen istihkak iddiaları hakkında İİK. mad. 96-99 hükümleri uygulanır»…18
    İİK. mad. 261/II'de açıkca yollama yapılmamış olmasına rağmen, ihtiyati haciz kurumunun amacına uygun olmaları nedeni ile diğer bazı hükümlerin de, ihtiyati haciz kararının yerine getirilmesinde uygulanması mümkündür. Örneğin; İhtiyaten haczedilen malların kıymeti sür'atle düşüyor veya muhafazası fazla masrafı gerektiriyorsa, ihtiyati haczin yerine getirilmesinde uygulanması gereken maddeler dışında kaldığı halde 113'üncü maddenin ikinci fıkrasını uygulamak suretiyle, icra memuruna gerektiğinde bu malların satılmasına karar verebilmek yetkisinin tanınması doğru olur.19
    IV- «Yabancı para alacağı»nın söz konusu olduğu durumlarda, ihtiyati haciz kararının Türk parası olarak istenmesi ve mahkemenin de Türk parası olarak ihtiyati haciz kararı vermesi gerekirken, mahkemece yabancı para üzerinden ihtiyati haciz kararı verilirse, icra memurunun bu kararının infazı istemini reddetmesi gerekir.20
    V- 4949 sayılı Kanunla -17.7.2003 tarihinde- yapılan değişiklik sırasında «ihtiyati haczin infazı ile ilgili şikayetler, infazı yapan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesine yapılır» şeklinde bir hüküm İİK'nun 261. maddesine 'son fıkra' olarak eklenmiştir.21 Bu suretle «ihtiyati haczin icrası ile ilgili şikayetlerin görev ve yetki bakımından nereye yapılacağı konusundaki uygulamadaki tereddütler ortadan kaldırılmıştır.22
    VI- İhtiyati haczin uygulanması konusunda, gemilerin ihtiyati haczi özellik gösterir.
    Bu konuda, geminin gemi siciline kayıtlı olup olmamasına göre bir ayırım yapmak gerekir.23 Fiilen bir Türk limanında bulunan ve İhtiyaten haczedilecek geminin taşınır ya da taşınmaz olduğuna, Türk hukukuna göre karar verilecektir.24
    a) Sicile kayıtlı olmayan Türk gemileri ile sicile kayıtlı olan ve olmayan yabancı gemiler taşınır hükmünde olduğundan, bu gemilere İİK. mad. 88/II uyarınca el konulması (muhafaza) altına alınması gerekir. Bunun için, geminin seferden men edilmesi amacıyla, geminin İhtiyaten haciz edildiği hususu liman başkanlığına (deniz polisine, sahil sıhhiye müdürlüğüne) ve ilgili diğer makamlara, icra dairesi tarafından bildirilmelidir.
    Bu şekilde ihtiyati haczin fiilen uygulanması için, geminin bulunduğu yerdeki icra dairesine talimat yazılması (yani, oradaki icra dairesinin istinabe edilmesi) çok kez sonuç vermez çünkü, yazı ulaşıncaya kadar gemi orayı terk edebilir. Bu nedenle, haczin hukuken ve fiillen uygulanabileceği yer icra dairesinin istinabe edilmesi uygun olur.
    Alacaklı kuşkusuz, İhtiyaten haciz edilen geminin «istenildiği zaman verilmek koşuluyla muvakkaten borçlu ya da üçüncü kişi elinde bırakılmasına» muvafakat edebilir. İleride herhangi bir uyuşmazlığa düşülmemesi için, alacaklının «geminin işletilmesine de muvafakat edip etmediği» hususu açıkça icra dosyasında bu konuda tutulan tutanakla belirtilmelidir. b) Sicile kayıtlı Türk gemileri taşınmaz hükmünde olduğundan, İİK. mad. 91-93'e göre haciz edilir. Yani, gemi siciline kaydedilmek üzere, haciz edildiği hususu gemi sicili memurluğuna bildirilir. Ancak, haczin gemi siciline şerh verilmesi, alacaklı için yeterli bir himaye sağlamaz, alacaklının etkin bir şekilde korunabilmesi için, en etkili tedbir olarak, geminin seferden de men edilmesi gerekir. Ancak alacaklı -ileride, haczin haksız uygulanmasından dolayı ağır bir sorumlulukla (İİK. mad. 259) karşılaşmamak için- burada da, haczettiği geminin borçlu veya üçüncü kişi tarafından iletilmesine muvafakat edebilir.25
    Kural olarak «yola hazır» gemiler İhtiyaten haciz edilemez (TK. mad. 892/I).26
    «Yola hazır gemi»; 'gemiyi kiralayan, kaptanı ve gemi adamları tarafından bir deniz yolculuğuna çıkmaya fiilen ve hukuken hazırlanmış olan gemi'dir.27
    «Yola çıkmaya hazır (veya yola çıkmış olan) gemilerin İhtiyaten de haciz edilemeyeceğine» ilişkin kural (TK. mad. 892) emredici nitelik olup, sözleşme ile aksi kararlaştırılamaz.28 Bu hüküm, gerek kişisel alacaklar gerekse akdi veya -gemi alacaklısı hakkında olduğu gibi- kanuni bir rehin hakkıyla temin edilmiş bulunan alacaklar için yapılmış tüm takiplerde uygulanır.29 Bu haciz muafiyetinden, sicile kayıtlı olan ve olmayan Türk gemileri faydalanır (TK. mad. 892/II, 867).
    Yola hazır geminin yoluculuğa mahsus malzemesi -örneğin, kömürü, mazotu, kumanyası, teferruatı (filikaları, cankurtaran simitleri vb.) de haciz edilemez.30
    Haciz muafiyetinin ticaret gemilerine ilişkin olup olmadığı -yani, ticari olmayan gemilerin de (örneğin yatların) bu muafiyetten yararlanıp yararlanmayacağı- doktrinde tartışmalıdır.31
    Yabancı gemiler de bu muafiyetten yararlanmazlar.
    Haciz muafiyetine TK. mad. 892/I c.2'de «...haczi icap ettiren borç zaten bu yolculuk dolayısı ile yapılmışsa, bu hükümler uygulanmaz» şeklinde bir istisna getirilmiştir. Bu nedenle, «o yolculuk için yapılmış, borçlardan dolayı» -örneğin; gemiye o yolculuk için satılan yiyecek, yakıt bedellerinden, yapılan hizmetlerin bedellerinden dolayı-32 gemi yola hazır veya yola çıkmış dahi olsa, haciz edilebilir.
    Uygulamada, gemilerin ihtiyati haczi yoluna, daha çok donatanı teminat göstermeğe zorlamak için başvurulmaktadır.33
    VII- Uygulamada, İİK. mad. 261 gereğince, «ihtiyati haciz kararının uygulanmasını» isteyen alacaklıdan, icra daireleri:
    a) Mahkemeden aldığı ve öngörülen teminatın mahkeme veznesine yatırılmış olduğu kaydını içeren «ihtiyati haciz kararı»nı,
    b) Vekille yapılan başvurmalarda, alacaklıya ait vekaletname örneğini,
    c) Doldurulmuş bir adet «örnek-1 Takip Talebi» istemektedirler. Kanımızca, alacaklıdan veya vekilinden; «doldurulmuş takip talebi ile birlikte» başvurmalarının istenmesi İİK. mad. 261/2 ve 264/I hükümlerine aykırıdır. Çünkü alacaklı «ihtiyati haciz kararının uygulanması» sırasında değil, «ihtiyati haciz kararının uygulanmasından sonra yedi gün içinde» takip talebinde bulunabilecektir. Bu bakımdan, icra dairelerinin alacaklıdan «doldurulmuş takip talebi» istemeyip, sadece onun, «verdiği ihtiyati haciz kararının uygulanmasını» istediğini, icra tutanağına yazmakla yetinip, gerekli uygulama işlemini yapmaları gerekir.
    VIII- Alacaklı «on gün içinde» ihtiyati haciz kararının icrasını (infazını) istemiş olmasına rağmen, icra dairesince borçlunun malları İhtiyaten haciz edilmeden önce, alacaklının ihtiyati haciz kararından önce veya sonra yapmış olduğu «genel haciz yolu ile takip» üzerine, borçlunun ödeme emrine itiraz ederek, takibi durdurmuş olması icra dairesinin ihtiyati haciz kararını uygulayarak borçlunun mallarını İhtiyaten haciz etmesini önlemeyeceği34 gibi, borçlunun, malları üzerine ihtiyati haciz konulduktan sonra ödeme emrine itiraz ederek takibi durdurmuş olması35 da, daha önce malları üzerine konulmuş olan ihtiyati haczin kaldırılmasını gerektirmez.36 Aynı şekilde, borçlunun ihtiyati haczin uygulanmasından sonra ödeme emrine itiraz edip takibi durdurmuş olması, ihtiyati haciz tutanağında yazılı taşınır mallar hakkında yediemin değiştirme ve muhafaza tedbiri yönünden işlem yapılmasını engellemez..37
    IX- İcra mahkemesince konkordato mühleti verilen (İİK. mad. 287/II, IV) borçlu hakkında ihtiyati haciz kararı uygulanabilir mi? 4949 sayılı Kanunla -17.7.2003 tarihinde- İİK'nun 289. maddesinin birinci fıkrasında «Mühlet içinde ... ihtiyati haciz kararları uygulanamaz...» şeklinde değişiklik yapılmadan önce gerek doktrinde38 ve gerekse Yargıtay içtihatlarında39 farklı görüşlerin ileri sürülmesine neden olan bu konudaki tartışmalar sona ermiştir...

X- Yüksek mahkeme, «ihtiyati haciz kararının uygulanması» konusuyla ilgili olarak ayrıca,
    √ «İhtiyati haciz kararının alındığı yerde de -ihtiyati haciz kararının itiraz üzerine kaldırıldığına ilişkin bir karar ibraz edilmedikçe- icra takibi yapılabileceğini40
    √ «Hakkında ihtiyati haciz kararı verilmeyen kişi bakımından, İİK.nun 50. maddesinin göndermesi yoluyla uygulanması gereken HUMK. mad. 12'nin uygulanamayacağını41
    √ «İhtiyati haciz kararının yapılacak icra takibinden veya açılacak davadan önce uygulanan ve HUMK.nun 101. vd. maddelerinde düzenlenen 'ihtiyati tedbir benzeri' ancak ondan daha etkili bir tedbir işlemi olduğu, bir 'takip işlemi' niteliğinde bulunmadığını,42
    √ «İcra takibinden sonra ve takibe itiraz edilmiş olmasıhalinde dahi, tedbir niteliğinde olan ihtiyati haciz kararı alınıp, itiraza uğrayan takip dosyasında uygulanabileceğini,”43
    √ «İhtiyati haciz aşamasında borçlu tarafça 'alacaklıya ödenmemek koşuluyla' icra dosyasına yatırılmış olan paranın 'teminat mektubu ile değiştirilmesini temin amacıyla hacizlerin kaldırılmasının' istenemeyeceğini,”44
    √ «Ankara'da keşide edilen ve muhatap banka şubesi de Ankara'da bulunan çekin İstanbul'da icraya konulamayacağını, borçlunun 'kendi ikametgahı olan Alaşehir İcra Müdürlüğünde takibin yapılması gerekeceğine' yönelik yetki itirazının yerinde olduğunu,45
    √ «İstanbul ..... Asliye Ticaret Mahkemesinden alınmış olan ihtiyati haciz kararının, Küçükçekmece ..... İcra Dairesine ibraz edilerek infazının istenebileceğini, icra takibinin başlamasından sonra ihtiyati haciz kararı alınmış olması halinde, alacaklının yeniden takip talebinde bulunmasına gerek bulunmadığını,”46
    √ «İhtiyati haciz sırasında takibin bilahare kesinleşmesi koşuluyla icra dosyasındaki borca kefil olunabileceğini, usulüne uygun icra kefaleti olsa dahi hakkında takip yapılan borçlu yönünden takip kesinleşmedikçe kefil olan üçüncü kişiye icra emri gönderilemeyeceğini,”47
    √ «İhtiyati haciz kararının, niteliği itibariyle borçlunun malları üzerinde 'geçici bir tedbir' uygulanması amacına yönelik olup, ilam niteliğinde bulunmadığından, buna dayanılarak müstakilen 'ilamların icrası yoluyla' takip yapılamayacağını,”48
    √ «İflâsın ertelenmesi kararı çerçevesinde mahkemece verilen 'ihtiyati haciz, ihtiyati tedbir dahil borçlu aleyhindeki takiplerin durdurulmasına' dair verilen karar uyarınca borçlu hakkında alınan ihtiyat ihaciz kararına dayanılarak icra takibinde bulunulamayacağını,”49
    √ «İhtiyati haciz kararının 'etkili bir tedbir işlemi' niteliğini taşıyıp, bir 'icra takip muamelesi' sayılmadığından, alacaklının itirazla duran icra takibi aşamasında ihtiyati haciz kararı alıp bunu uygulatabileceğini,”50
    √ «İcra dosyasındaki paraya haciz müzekkeresi gönderilerek İhtiyaten haczedilebileceğini,51
    √ «İhtiyati haciz aşamasında haczedilmezlikten feragatın geçerli olmadığını,”52
    √ «İhtiyati haciz sırasında üçüncü kişilerce verilen kefaletin geçerli olup, takip iptâl edilmediği sürece, geçerliliğini koruyacağını,”53
    √ «İcra takibi başlamadan önce, infaz memuru olarak tayin edilen icra memurunun ihtiyat ihaczin uygulanmasıyla ilgili işlemden doğan uyuşmazlığın icra mahkemesine değil, ihtiyati haciz kararını veren mahkemede çözümleneceğini,”54
    √ «İhtiyati hacizin -İİK. mad. 264 uyarınca- icrai hacze çevrilmesinden sonra, ödeme emrini alan borçlunun buna itiraz ederek takibi durdurmuş olmasının «İİK. mad. 261 uyarınca» daha önce yapılmış (uygulanmış) olan ihtiyati hacizleri hükümsüz hale getirmeyeceği gibi, daha sonra da ihtiyati hacizlerin uygulanmasını da önlemeyeceğini,”55
    √ «İcra takibinden önce açılan olumsuz tesbit davasında mahkemece verilen 'tedbir kararı'nın ihtiyati haczin uygulanmasını engellemeyeceğini,”56
    √ «İhtiyati tedbir kararının, ihtiyati haciz kararının uygulanmasını engellemeyeceğini,”57
    √ «Takip dayanağı bonolarda başka bir yer 'yetkili' olarak gösterilmiş olsa dahi, ihtiyati haciz kararının alındığı yerde takip talebinde bulunabileceğini,”58
    √ «Üzerinde işletme rehni bulunan taşınır malların İhtiyaten haciz edilebileceğini,”59
    √ «Borcun aslının ihtiyati haczin uygulanması sırasında ödenmiş olmasının, ihtiyati haciz vekalet ücreti ve vadeden sonra işleyecek faizler yönünden takibe devam edilmesini önlemeyeceğini,”60 
    Belirtmiştir...
KAYNAK: Av. Talih UYAR


YORUM EKLE / FACEBOOKTA PAYLAŞ

 

HAKKINDA DAVA VAR MI
Sorgulama sitesi
Baro ve Avukat Arama

Faiz Oranları
Enflasyon Verileri
2004 Sayılı İcra İflas K (Son)
6352 Sayılı YasaMevzuat Arama
2014 İcra Harçları
2014 Yargı harçları


 

AVUKAT VE İCRA HABERLERİNDE
 SON DAKİKA










HESAPLAMA ARAÇLARI
HESAPLAMA ARAÇLARI


MERKEZ BANKASI DÖVİZ


EMSAL KARAR ARAMA




HABER OKU
TEK TIKLA TÜM HABERLER TIKLA OKU